Spagetti: baskı neden ortasında kopar ve dağılır?

Baskıyı başlatıp odadan çıkıyorsunuz. Döndüğünüzde tablada parça yok; yerine nozülün etrafına dolanmış, birbirine karışmış bir filament yığını var. Bazen bu yığın ilk birkaç dakikada oluşuyor, bazen parça yarı yüksekliğe gelmişken bir “tak” sesiyle başlıyor. Bu kusurun yaygın adı spagetti’dir.

Bambu Lab’ın tanımıyla spagetti, model köşelerinden kalktığında, bir çıkıntıda çöktüğünde ya da tablaya yapışmadığında nozülün G-code yolunu izleyerek filamenti havaya basmaya devam etmesidir. Spagetti kendi başına bir neden değil, bir sonuçtur; bu yüzden ilk iş ne zaman başladığını bulmaktır. Bu yazı nedenleri başlama anına göre ayırıyor. Diğer kusurlar için baskı sorunları sayfasına bakabilirsiniz.

Neden olur?

Bambu Lab spagettiyi iki gruba ayırıyor: ilk katmanda başlayan ve model belirli bir yüksekliğe ulaştıktan sonra başlayan. İkinci grubun üç tanıdık biçimi var.

1. İlk katman spagettisi. Belirti: hata ilk katmanda ya da ilk birkaç katmanda olur; filament tablaya tutunmaz ve nozülün peşinde sürüklenir ya da ilk katman eksik, deforme ve boşluklu basılır. Bambu Lab’a göre doğrudan nedeni ilk katmanın tablaya sıkıca yapışmamasıdır.
2. Köşe kalkmasından spagetti. Belirti: modelin köşeleri baskı sırasında yavaşça kalkar. Kalkma nozül boşluğunu aşınca nozül modeli yerinden oynatır ya da tabladan iter; filament havada birikir.
3. Destek çökmesinden spagetti. Belirti: modelin çıkıntılı bölümü desteksizlik ya da yetersiz soğutma yüzünden çöker; nozül çöken bölgeye çarpar ve zincirleme bir hata başlar.
4. Nozül sürtmesinden spagetti. Belirti: baskı sırasında bir “tak” sesi duyulur, ardından bütün model yerinden kopar. Bambu Lab iki olası neden sayıyor: boş hareketlerde nozülün basılmış parçaya sürtmesine yol açan yetersiz Z kaldırma (Z hop) ve ağırlık merkezi dengesiz ya da tablayla temas alanı küçük olan, normal bir dokunuşla bile devrilen model.

Adım adım çözüm

1. Spagettinin ne zaman başladığını belirleyin. İlk katmanlarda başladıysa sorun yapışmadır ve aşağıdaki ikinci ile beşinci adımlar önceliklidir; parça bir yüksekliğe ulaştıktan sonra başladıysa köşelere, çıkıntılara ve “tak” sesine bakın. Temizliğe başlamadan önce yazıcıyı durdurun, nozülün ve tablanın soğumasını bekleyin.
2. Tablayı temizleyin. Bambu Lab’a göre tabladaki toz, yağ ya da parmak izi yapışmayı büyük ölçüde düşürür ve ilk katman spagettisinin en yaygın nedenidir. Tablayı ılık su, bulaşık deterjanı ve yeni ya da yağsız bir süngerle yıkayın; sonra yüzeye parmağınızla dokunmayın, tablayı kenarlarından tutun. Prusa da düzenli bakımlı bir baskı yüzeyinin başarısız baskı olasılığını azalttığını vurguluyor.
3. Tabla türünü ve seviyelemeyi kontrol edin. Dilimleyicide seçtiğiniz tabla türü gerçekte kullandığınız tablayla birebir aynı olmalı; Bambu Lab yanlış seçimin sıklıkla yapışma hatasına yol açtığını yazıyor. Seviyeleme bozuksa nozül ile tabla arasındaki boşluk eşit olmaz: yazıcı ekranında Calibration › Print Calibration yolundan otomatik tabla seviyelemesini yeniden çalıştırın ve tablanın arkasında filament kırıntısı olmadığından, tablanın ısıtıcı yatağa düz oturduğundan emin olun.
4. Filamenti kurutun. Bambu Lab’a göre nem çeken filamentteki su nozülde buhara dönüşür, ekstrüzyonu düzensizleştirir ve ilk katman yapışmasını etkiler. Kullanmadığınız filamenti yeterli nem çekiciyle kapalı bir kapta saklayın.
5. İlk katmanı yavaşlatın. Bambu Lab ilk katman hızı için 30 mm/sn ve altını, ilk katman dolgu hızı için 60 mm/sn ve altını öneriyor; yavaş ilk katman filamente tablaya bağlanmak için daha çok zaman verir.
6. Köşe kalkmasını önleyin. Brim’i (kenar) açın; Bambu Lab ayrıca tablayı temizlemeyi, tabla türünü doğrulamayı ve seviyelemeyi yinelemeyi öneriyor. Kalkma çekmesi yüksek malzemelerde yaygındır; ayrıntı warping rehberinde.
7. Çıkıntıları destekleyin ve yavaşlatın. Bambu Lab, modelde 45°’den dik çıkıntı varsa Bambu Studio’nun Support sekmesinden desteği açmayı, Speed bölümünde Slow down for overhangs seçeneğini işaretleyip Overhang speed değerini ayarlamayı ve destek ile destek arayüzü hızlarını düşürmeyi öneriyor. Gerekirse destek türünü Normal (auto) yapın.
8. Nozül sürtmesini kesin. Bambu Lab, yetersiz Z kaldırma için yazıcı ayarlarında Extruder bölümündeki Z hop type değerini Normal yapmayı öneriyor. Devrilmeye yatkın model için Brim type › Outer brim only seçip 5–8 mm brim genişliği kullanmayı, temas alanı ne kadar küçükse brim’i o kadar geniş tutmayı öneriyor.

Başlama anına göre hızlı tanı

Aşağıdaki tablo Bambu Lab’ın belirti ve çözüm eşleştirmesini tek bakışta topluyor:

Ne zaman, nasıl?	Olası neden	İlk bakılacak yer
İlk birkaç katmanda, filament sürükleniyor	Yapışma yok	Temizlik, tabla türü, seviyeleme
Köşeler yavaşça kalkıyor, sonra kopuyor	Çekme gerilmesi	Brim, tabla, malzeme
Çıkıntılı bölümde çökme	Desteksiz ya da hızlı çıkıntı	Destek, çıkıntı hızı
“Tak” sesi, ardından bütün model kopuyor	Nozül sürtmesi ya da devrilme	Z hop, brim, destek boyama

İlk katman spagettisinde nozül yüksekliği

Temizlik ve seviyeleme yetmediyse nozülün tablaya olan mesafesine bakın. Prusa’ya göre nozül tabladan fazla uzaksa çizgi bastırılmaz, tutunmaz ve nozülde topak oluşabilir; tam da ilk katman spagettisinin başlangıcı budur. Fazla yakınsa bu kez plastiğin çıkacağı yer kalmaz ve yazıcı ilk bir iki katmanda hiç plastik basmaz. Prusa ayrıca yapışmazlığı ilk katmanı ezerek telafi etmeye çalışmamayı uyarıyor: nozül fazla alçalırsa tabla yüzeyine zarar verebilir ve aşırı titreşim yaratabilir.

Prusa’nın iki ek önerisi de var: önceki adımlar yardımcı olmazsa ilk üç katmanda baskı hızını yaklaşık %75’e düşürüp sonra normale döndürmek ve iyi tutunmayan yeni bir malzemeyle deneme yapıyorsanız tabla sıcaklığını 5–10 °C artırmak. Malzemenin önerdiği nozül ve tabla sıcaklığını dilimleyicinin malzeme profilinden almak, elle sıcaklık değiştirmekten daha güvenlidir.

İpuçları

• Bozulan parçayı atlayın. Plakada birden çok parça varsa Bambu Lab, bütün işi iptal etmek yerine Skip Objects ile yalnız bozulanları atlamayı öneriyor.
• İnce uzun parçaları sabitleyin. Dallanan ya da uzun ince yapılarda Bambu Lab destek boyama ile ek dengeleyici yapı eklemeyi öneriyor.
• İlk katman sorununu kökünden çözün. Spagetti çoğu zaman bir yapışma sorununun son hâlidir; ilk katman rehberi adımları tek tek veriyor.
• Temizliği tıkanma kontrolüyle bitirin. Bambu Lab spagettinin nozülü tıkayabildiğini yazıyor; sonraki baskıda çizgiler kesik çıkarsa nozül tıkanması yazısına bakın. Nemden şüpheleniyorsanız önce filament kurutma rehberini uygulayın.

Uzun bir baskıyı sabah bütün hâlde bulmak, başkası için basan biri için güvenilirliğin temelidir. Yazıcınız varsa üretici ağına katılın; parçanızı uğraşmadan bastırmak istiyorsanız teklif alın.