Çok renkli baskıda atığı azaltmak: flush ve temizleme kulesi

AMS ile dört renkli küçük bir figür bastın; figür birkaç gram, yazıcının arkasından düşen renkli “kaka” yığını ise onun katlarca fazlası. Üstüne baskı süresi de saatlerce uzadı. Bu atık bir hata değil, tek nozüllü yazıcıda renk değiştirmenin bedeli; ama bedelin ne kadar olacağını büyük ölçüde ayarların ve parçayı nasıl yerleştirdiğin belirler.

Kısa yanıt: atığın iki kaynağı var, flush (nozülden atılan eski filament) ve temizleme kulesi (prime tower). Flush hacmini çarpanla azalt, atılacak filamenti dolguya, desteğe ya da ayrı bir nesneye yönlendir ve en çok kazandıranı yap: filament değişim sayısını düşür. Bambu Studio’nun diğer araçları için Bambu Studio rehberi sayfasına bakabilirsin.

Neden çok renkli baskı bu kadar atık üretir?

Bambu Lab filament değişimini üç aşamada anlatıyor. Flush: kesicinin altında, ekstruder ve nozülde eski filamentten bir miktar kalır; AMS yeni filamenti verdikten sonra ekstruder eski filamenti nozülden, çıkan plastik tamamen yeni renk olana kadar iter. Bu filament tablanın yanına atılır. Silme: nozül, atılan parçayı bıraksın diye silecek üzerinde ileri geri gider. Hazırlama: nozül, akış oturana kadar temizleme kulesine basar.

Flush hacmini en çok renk belirler. Bambu Lab’a göre eskiden küçük bir iz bile katmanda renk değişimi olarak görünür; koyu renkten açığa geçiş daha çok, açıktan koyuya geçiş daha az flush ister. Malzeme de hesaba girer: destek filamentlerinde karışma desteğin parçaya yapışmasına yol açacağı için hacim buna göre hesaplanır.

Temizleme kulesi ise baskıdaki son renk değişiminin yapıldığı katmana kadar yükselmek zorunda. Değişimler yalnız parçanın üst kısmındaysa kule, oraya ulaşmak için temiz filamentle temel basar. Bambu Lab’ın örneğinde aynı parça ters çevrilip renk değişimleri alta alındığında kule 14,76 g’dan 9,05 g’a, yaklaşık %40 azaldı.

En önemlisi: toplam atık doğrudan toplam değişim sayısına (Filament Change Times) bağlıdır. Bambu Lab’a göre bir katmandaki değişim sayısı çoğu durumda o katmandaki filament sayısının bir eksiğidir, çünkü katmanın son rengi bir sonraki katmana ilk renk olarak devreder.

Adım adım çözüm

1. Önce değişim sayısını gör. Dilimledikten sonra özet bölümündeki filament değişim sayısına ve kullanılan filamente bak; her denemeyi bu iki sayıyla karşılaştıracaksın.
2. Flush hacimlerini aç ve çarpanı düşür. Proje filamentleri bölümündeki Flushing Volumes düğmesine bas. Bambu Lab varsayılan çarpanın 1,00 olduğunu, 0,90’ın her renk çifti için %10 daha az flush demek olduğunu ve varsayılanların kaliteyi korumak için biraz yüksek tutulduğunu yazıyor. 0,9 ya da 0,8 ile başla.
3. Düşük çarpanı deneme baskısıyla doğrula. Bambu Lab, düşük değerin renk değiştirmiş katman olarak görüneceğini söylüyor. Yalnız belirli bir renk çifti sorun çıkarıyorsa tablodaki o değeri elle düzelt; Re-calculate bütün değerleri otomatik hesaba geri döndürür.
4. Atılacak filamenti görünmeyen yere yönlendir. Desteğe temizleme varsayılan olarak açık; dolguya temizleme ve temizleme nesnesi seçeneklerini parçanın rengine göre aç (ayrıntısı aşağıdaki tabloda).
5. Katman yüksekliğini artır. Bambu Lab’ın dört renkli küp örneğinde 0,2 mm katmanda 153 değişim ve 83 g atık varken 0,28 mm’de 111 değişim (%27 az) ve 61 g atık (%26 az) çıkıyor.
6. Parçanın yönünü dene. Uzun ince bir parçayı yan yatırmak Bambu Lab’ın örneğinde değişim ve atığı yaklaşık %80 azalttı. Renkler zaten katman katman ayrılmışsa tersi olur; Bambu Lab’ın ikinci örneğinde yatırılan parça 22 kat atık üretti. Her yönü dilimleyip sayıları karşılaştır.
7. Aynı tablaya birden çok kopya koy. Prusa, kulenin boyutunun nesneye değil değişim sayısına bağlı olduğunu ve birden çok kopya basmanın verimi artırdığını yazıyor.

Atığı nereye yönlendirebilirsin?

Seçenek	Ne yapar	Dikkat
Flush into objects' infill	Flush filamentiyle görünmeyen dolguyu basar	Açık ve şeffaf renklerde, az duvarlı parçada dolgu dışarıdan görünebilir
Flush into objects' support	Flush filamentiyle sökülecek desteği basar	Varsayılan açık; temizleme kulesi açık değilse etkisiz
Flush into this object	Seçtiğin bir nesneyi tamamen flush filamentiyle basar	Renk karışık ve tutarsız çıkar; işlevsel ya da boyanacak parçaya uygun

Üçüncü seçenek en büyük kazancı verebilir. Bambu Lab’ın örneğinde normalde yaklaşık 70 g flush isteyen renkli küpün yanına bu seçenek açılmış parçalar konunca atılan filament bir gramın altına iniyor. Bu ayar yalnız Process > Objects sekmesinde en az bir nesne seçiliyken görünür. Flush nesnesi çok renkli parçadan uzunsa üst kısmı yeni filamentle basılır; Bambu Lab bu yüzden benzer yükseklikte parçaları öneriyor.

Temizleme kulesi ve renk sırası

Temizleme kulesi atılan flush’tan daha az filament harcar; Bambu Lab, kulenin destek gibi verimli basıldığı için flush’a göre daha az malzeme kullandığını yazıyor. Kulenin görevi, tablanın önünde baskı başlamadan basılan yükleme çizgisininkine benzer: nozülde kalan son kırıntıları düşürmek ve her çizginin baştan itibaren aynı akışla basılmasını sağlamak. Prusa da kulenin nadiren tam dolu basıldığını, seyrek ve yoğun dolgu oranının her katmanda o katmandaki renk değişimi sayısına göre ayarlandığını anlatıyor.

Kuleyi tablada sürükleyerek taşıyabilirsin. Prusa, kulenin hiçbir nesneyle kesişmemesini ve boş hareketleri kısaltmak için nesnelere yakın konmasını öneriyor.

Bambu Studio katmanların filament sırasını da ayarlamana izin veriyor: tablanın yanındaki ayar simgesine basınca açılan Plate Settings penceresinde ilk katmanın ve diğer katmanların sırasını seçebilirsin. Bambu Lab’a göre ilk katmanda Auto, renk bölgelerinin en küçük bağımsız çevre alanını karşılaştırır ve büyükten küçüğe basar; Customize ile sırayı sürükleyerek kendin belirlersin. Koyudan açığa geçişin pahalı olduğunu hatırlarsan, sıra seçimi atığı etkileyen bir karar olur.

İpuçları

• Renk sırasını düşün. Koyudan açığa geçiş daha pahalı; mümkünse tasarımda açık renkleri alt katmanlara, koyuları üste koy ya da renk sayısını azalt.
• Duvar sayısı dolguyu gizler. Dolguya temizleme açıkken Prusa, koyu dolgunun açık duvarlardan görünmemesi için duvar sayısını artırmayı öneriyor.
• Küçük nozül süreyi uzatır. Bambu Lab, flush’ın en yüksek hacimsel hızla yapıldığını ve 0,2 mm nozülün 0,4 mm’ye göre değişimi belirgin biçimde uzatabileceğini yazıyor.
• Akış ayarı önce gelir. Renk geçişindeki lekeyi flush’a bağlamadan önce filamentin akış oranı kalibrasyonunu yap.
• Destek filamentinde çarpanı abartma. Karışmış destek parçaya yapışır; belirtiler ve çözümü destek parçadan ayrılmıyor yazısında.

Çok renkli baskıda atılan her gram maliyete eklenir; sayıları dilimleyicide karşılaştırmak birkaç dakika sürer. Yazıcın varsa üretici ağına katıl; çok renkli bir parçayı bastırmak istiyorsan teklif al.