3D yazıcı periyodik bakım takvimi

Yazıcınız aylardır sorunsuz basıyordu; son haftalarda ise eksenlerden gıcırtı geliyor, ilk katman eskisi gibi yapışmıyor ya da fan arada bir hata veriyor. Ne zaman neyi temizlemeniz, hangi parçayı yağlamanız gerektiğini bilmiyorsunuz ve bakımı ancak bir şey bozulduğunda hatırlıyorsunuz.

Kısa yanıt: bakım üç ritimde yapılır. Her baskıdan önce kısa kontroller, haftalık ve aylık temizlikler, baskı saatine bağlı yağlama ve bağlantı kontrolleri. Prusa düzenli bakımın yazıcı kusursuz çalışsa bile yapılmasını öneriyor. Aralıklar yazıcıya göre değişir; bu yazıdaki takvim Bambu Lab X1 ve Prusa MK4 kaynaklarından derlendi. Diğer bakım konuları bakım, kalibrasyon ve AMS rehberinde.

Neden düzenli bakım gerekir?

Yazıcı her saat çalıştığında üç şey birikir: toz ve filament kırıntısı, aşınma ve gevşeme. Prusa’ya göre birkaç saatlik baskıdan sonra yazıcı parçalarının çevresinde ve tablanın altında filament parçaları, toz, döküntü ve kırık destekler toplanmaya başlar. Nozül ve ısıtıcı bloktaki artıklar baskı sırasında modelin üzerine düşüp baskıyı bozabilir.

Bambu Lab ise ekstrüder dişlisinde zamanla filament tozu biriktiğini, bazı filamentlerin diğerlerinden daha fazla toz ürettiğini belirtiyor. Prusa da birincil dişlinin oluklarında biriken kırıntının yetersiz ekstrüzyona yol açtığını yazıyor. Yani bakımın atlandığı yazıcıda sorun çoğu zaman bir arıza olarak değil, yavaşça kötüleşen baskı kalitesi olarak görünür.

Bakım takvimi

Ne zaman	Ne yapılır	Kaynak
Her baskıdan önce	Yazıcıyı temizleyin, nozül ve ısıtıcı bloğa bakın, tabla yüzeyini kontrol edin	Prusa
Her baskıdan önce	Nozül sileceğinin (wiper) temiz ve hasarsız olduğuna bakın	Bambu Lab
Haftada bir	Ekstrüder dişlisini ve fanları toz için kontrol edin	Bambu Lab
Ayda bir	X karbon çubuklarını, Y ve Z millerini toz için kontrol edin	Bambu Lab
Üç ayda bir	Z vidalarını yağlayın, millere pas önleyici uygulayın	Bambu Lab (X1)
Her 200 baskı saatinde	Milleri kontrol edip yağlayın, kayış ve kasnakları kontrol edin	Prusa (MK4)
Her 600–800 baskı saatinde	Elektrik bağlantılarını kontrol edin	Prusa (MK4)
3–5 makarada bir	Filament kesicinin bıçağını kontrol edin	Bambu Lab (X1)

Adım adım çözüm

1. Her baskıdan önce yazıcıyı temizleyin. Prusa, tablanın altında ve parçaların çevresinde biriken döküntünün fırça, küçük bir süpürge ya da elektrikli süpürgeyle alınmasını öneriyor. Bambu Lab da X1’de nozül sileceğinin her baskıdan önce kırıntısız olduğunun ve yatay durduğunun kontrol edilmesini istiyor.
2. Nozülü ve ısıtıcı bloğu sıcakken fırçalayın. Prusa’ya göre MK4’te nozül üç ila beş dakika 250 °C’de ısıtılır ve eski plastik küçük bir pirinç fırçayla alınır; fırçayı uç kablolarına değdirmeyin, kısa devre yapabilir. Prusa’nın uyarısı açık: sıcak parçalar ciddi yanığa yol açar, parçaların ortam sıcaklığına inmesi yaklaşık 10 dakika sürer ve ekrandaki değerlere bakmadan dokunulmaz.
3. Tabla yüzeyini doğru maddeyle temizleyin. Prusa’ya göre aseton yalnız düz (smooth) çelik levhada ve az miktarda kullanılır; dokulu (textured) ve saten levhada asla kullanılmaz, yüzey kalıcı olarak bozulur. Yüzey türüne göre temizlik PEI tabla temizliği yazısında.
4. Haftada bir ekstrüder dişlisine ve fanlara bakın. Bambu Lab, X1 için ekstrüder dişli grubunun haftada bir kontrol edilip temizlenmesini, sarı dişlide toz görülürse basınçlı havayla üflenmesini ve aşınma görülürse dişlinin değiştirilmesini öneriyor. Fanlar da haftada bir kontrol edilir; Bambu Lab’a göre yazıcı kapalıyken fan kanatları yerinde tutularak basınçlı havayla temizlenir.
5. Ayda bir milleri ve çubukları silin. Bambu Lab, X1’in X eksenindeki karbon çubukların ve Y/Z doğrusal millerinin ayda bir toz için kontrol edilmesini, izopropil alkolle (IPA) ve tozsuz bir bezle silinmesini öneriyor. Karbon çubuklara gres sürülmez; Bambu Lab bunun anormal direnç ve temizlik güçlüğü yarattığını belirtiyor.
6. Yağlamayı yazıcınızın kılavuzuna göre yapın. Bambu Lab, X1’in üç Z vidasının üç ayda bir temizlenip ince bir gres katmanıyla yağlanmasını istiyor. Prusa ise MK4 için düz millerin ve doğrusal yatakların az miktarda Prusa yağıyla yağlanmasını, Z ekseninin trapez somunlarına ve dişli vidalarına ise yağ sürülmemesini yazıyor. İki üretici farklı şey söylüyor; genel bir kurala değil, kendi yazıcınızın kılavuzuna uyun.
7. Kayışları ve kasnakları kontrol edin. Prusa’ya göre MK4’te her 200 baskı saatinde kasnak ve kayış çevresindeki kırıntı hemen alınır, kasnağın sabitleme vidasının motor milinin düz yüzüne sıkı oturduğu kontrol edilir ve iki kayış da çekildiğinde pes bir bas notası gibi ses verecek kadar gergin olmalıdır.
8. Elektrik bağlantılarına yazıcı kapalı ve fişi çekiliyken dokunun. Prusa, MK4 için kart, tabla, güç kaynağı ve ekran bağlantılarının her 600–800 baskı saatinde kontrol edilmesini öneriyor ve bağlantılara dokunmadan önce yazıcının kapatılıp şebekeden ayrılmasını şart koşuyor. Kilitli konnektörlerde çıkarmadan önce mandala basılmazsa konnektör zarar görebilir.

Takvimi kendi yazıcınıza uyarlamak

Yukarıdaki tablo iki üreticinin iki farklı makinesi için yazılmış önerilerden derlendi; kendi yazıcınız için ilk adım, üreticinin bakım sayfasını bulup aynı tabloyu onun sayılarıyla doldurmaktır. Sıklığı belirleyen şey takvim günü değil çoğu zaman kullanım miktarıdır: Prusa saatleri baskı süresiyle, Bambu Lab bazı işleri makara sayısıyla ölçüyor.

Bu yüzden yazıcınızın toplam baskı süresini not etmek işe yarar. Yoğun kullandığınız haftalarda bakımı öne çekin; uzun süre çalışmayan bir yazıcıyı ise yeniden kullanmadan önce her baskı öncesi kontrol listesinden geçirin. Malzeme de sıklığı değiştirir: Bambu Lab’a göre ABS ve ASA gibi uçucu filamentler ile aşındırıcı filamentler bazı işleri daha sık yapmayı gerektirir.

İpuçları

• Basınçlı hava kutusunu dik tutun. Prusa, kutu ters tutulup püskürtülürse elektronik parçaların zarar görebileceğini belirtiyor. Bambu Lab da çalışan fana hava üflemeyin diyor.
• Kesici bıçağını unutmayın. Bambu Lab, X1’de PLA, PETG, ABS ve PC gibi filamentlerde bıçağın her 3–5 makarada, PA-CF/PA-GF gibi aşındırıcı filamentlerde 1–2 makarada bir kontrol edilmesini öneriyor; ayrıca 5.000–7.000 kesimden sonra bıçağın körleşebileceğini ekliyor.
• Karbon filtreyi değiştirin. Bambu Lab, günde yaklaşık 8 saat kullanılan X1’de aktif karbon filtrenin üç ayda bir, üretim makinesi olarak kullanılıyorsa ayda bir değiştirilmesini öneriyor.
• Nozülü filament değiştirirken temizleyin. Bambu Lab, uç temizliğini özellikle bir filament türünden ötekine geçerken öneriyor. Tıkanma belirtileri ve açma yolları nozül tıkanması belirtileri ve açma yazısında; nozül değiştirme adımları Bambu nozül değiştirme yazısında.
• Bakım defteri tutun. Hangi işi hangi baskı saatinde yaptığınızı yazmak, bir sonraki bakımın zamanını tahmin etmek yerine bilmenizi sağlar.

Bakımı düzenli yapılan bir yazıcı, siparişte termine yetişmenin de ön koşuludur. Yazıcınız hazırsa üretici olarak başvurun; müşterilerin yüklediği modellere teklif verebilirsiniz.